Dieta.pl
Dodano: 2017-01-10

Nadmiar soli w diecie – czy jest się czego bać?

Sód jest pierwiastkiem odgrywającym istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu człowieka. Można wręcz powiedzieć, że jest niezbędny do życia. Z drugiej stroy jednak nadmiar soli w diecie może być niebezpieczny dla zdrowia.

SPIS TREŚCI:
1. Funkcje sodu a nadmiar soli
2. Nadmiar soli w diecie – w jakich ilościach jeść sól?
3. Jak działać, by ograniczyć nadmiar soli?

1. Funkcje sodu a nadmiar soli

W organizmie ludzkim sód spełnia szereg podstawowych czynności:
– reguluje ciśnienie osmotyczne i odczyn (pH) płynów ustrojowych,
– bierze udział w utrzymaniu równowagi gospodarki kwasowo-zasadowej,
– wpływa na gospodarkę wodną, chroniąc przed utratą wody z organizmu,
– odpowiada za pracę układu nerwowego oraz mięśniowego,
– uczestniczy w transporcie składników odżywczych (cukrów, aminokwasów, witamin).

Niedobór tego składnika w diecie może być groźny w skutkach dla organizmu człowieka. Jednak niedobory sodu zdarzają się stosunkowo rzadko, mogą wystąpić np. na skutek silnego pocenia, wymiotów czy biegunek. Niewątpliwe częściej odnotowuje się jego nadmiar w organizmie. Wynika to głównie ze zbyt dużego spożycia gotowej żywności bogatej w sól, jak również z dodawania soli do potraw w trakcie ich przyrządzania.

nadmiar soli

2. Nadmiar soli w diecie – w jakich ilościach jeść sól?

Według wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia dzienne spożycie soli nie powinno wynosić więcej niż 5 g – jest równowartość ilości mieszczącej się w płaskiej łyżeczce do herbaty. Niestety w naszym społeczeństwie udział soli w codziennym żywieniu jest zdecydowanie wyższy. Wielu badaczy alarmuje, iż w Polsce zalecana norma przekraczana jest trzykrotnie niezależnie od grupy wiekowej. Nadmiar sodu w diecie, głównie w postaci soli kuchennej, może przyczynić się do rozwoju wielu poważnych schorzeń. Wśród nich można wymienić: podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi, tym samym większą predyspozycję do rozwoju nadciśnienia tętniczego, przyspieszenie procesów miażdżycowych, zwiększone ryzyko zawału serca oraz udaru mózgu, obrzęki związane z zatrzymywaniem wody w organizmie, zaburzenie pracy nerek prowadzące w konsekwencji do powstawania kamieni nerkowych, dolegliwości ze strony wątroby. Co więcej, zbyt wysoki poziom sodu w organizmie może przyczynić się do rozwoju otyłości, cukrzycy, osteoporozy oraz niektórych nowotworów. Przykładem nowotworu mogącego rozwinąć się w wyniku nadmiernego spożycia soli oraz żywności konserwowanej solą jest rak żołądka. Częste spożywanie tego typu potraw może uszkadzać błonę śluzową żołądka, prowadząc do zainicjowania zmian nowotworowych.

3. Jak działać, by ograniczyć nadmiar soli?

Możemy oczywiście zapobiec wystąpieniu powyższych problemów zdrowotnych poprzez przede wszystkim nie dosalanie potraw, a więc ograniczenie udziału soli w czasie przyrządzania posiłków. Warto również wybierać produkty świeże o jak najmniejszym stopniu przetworzenia. Większość z nas nie zdaje sobie sprawy, że kupując żywność przetworzoną, możemy dostarczać do organizmu znaczne ilości soli. Można tu wymienić: przetwory mięsne i rybne, sery pleśniowe i podpuszczkowe, produkty wędzone i marynowane, kiszonki, koncentraty obiadowe (zupy i sosy w proszku, kostki rosołowe, mieszanki przyprawowe, niektóre dania gotowe do spożycia) czy słone przekąski. Zaleca się uważne czytanie etykiet produktów i wybieranie tych o jak najmniejszej zawartości soli. Jeżeli na opakowaniu podana jest informacja o ilości sodu, to możemy w łatwy i szybki sposób przeliczyć zawartość soli w tym produkcie. Stosuje się w tym celu poniższy przelicznik:
Sól (g) = sód (g) x 2,5

W trakcie przygotowywania posiłków w domu sami możemy kontrolować ilość dodawanej soli. Zaleca się zastąpienie soli świeżymi lub suszonymi ziołami oraz przyprawami, które mogą nadać naszej potrawie nowy, zdrowszy smak.

BIBLIOGRAFIA:

Stolarz-Skrzypek K., Kawecka-Jaszcz K., Ograniczenie spożycia soli kuchennej jako metoda prewencji nadciśnienia tętniczego, „Postępy Nauk Medycznych” 2009; 1: 34–38.
Ciborowska H., Rudnicka A., Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, Warszawa 2009.
Jarosz M., Sajór I., Konsekwencje nadmiernego spożycia soli, on-line: http://www.zachowajrownowage.pl/wp-content/uploads/2015/06/160721Sol-artykul_MJIwSa.pdf; 31.10.2016.
Instytut Żywności i Żywienia. Sól – dobra czy zła? Co warto wiedzieć?, on-line: http://www.zachowajrownowage.pl/wp-content/uploads/2013/09/S%c3%b3l-dobra-czy-z%c5%82a-Co-warto-wiedzie%c4%87.pdf; 31.10.2016.
Jeżewska M., Kulczak M., Błasińska I., Zawartość soli w wybranych koncentratach obiadowych, Bromat Chem Toksykol 2011; 44(3): 58–590.

mgr Magdalena Traczyk, dietetyk

PODOBNE ARTYKUŁY

To pole jest wymagane Wciśnij ENTER, aby dodać komentarz
To pole jest wymagane