Dieta.pl
Dodano: 2016-12-05

Prawidłowe żywienie przy kamicy nerkowej

Nerki to jeden z wielu narządów, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Pełnią rolę endokrynną – biorą udział w produkcji hormonów, a także wydalniczą oraz odpowiadają za utrzymanie prawidłowej homeostazy naszego organizmu. Jak widzimy, zadań nerek jest dużo, ale i schorzeń, jakie mogą wystąpić przy nieprawidłowej pracy owego narządu, także jest wiele. Jednym z nich jest kamica nerkowa.

 

Kamica nerkowa – jakie są jej przyczyny i objawy?

Ze względu na częstość występowania oraz fakt, iż kamica nerkowa często jest chorobą współistniejąca z innymi zaburzeniami klinicznymi, możemy zaliczyć ją do tzw. chorób cywilizacyjnych. Problem kamicy nerkowej dotyczy 5–10%, a nawet w niektórych badaniach 20% populacji krajów wysokorozwiniętych. Widzimy więc, że odsetek zachorowań jest dość wysoki. Kamica nerkowa polega na tworzeniu się złogów z substancji chemicznych obecnych w moczu i odkładaniu się ich w obrębie układu moczowego. Prawidłowo substancje te są obecne w moczu w formie rozpuszczonej. Czasem jednak ich stężenie jest zbyt duże i nie dochodzi do ich całkowitego rozpuszczenia. Za przyczyny wystąpienia kamicy możemy uznać:

– Duże stężenie w moczu: wapnia, fosforanów, szczawianów;
– Duże lub zbyt małe pH moczu (zmniejszające rozpuszczalność niektórych składników moczu);
– Niedobór magnezu;
– Zbyt małą ilość płynów w diecie lub nadmierną ich utratę;
– Przewlekłe zakażenia układu moczowego.

Ze względu na charakter złogu możemy wyróżnić trzy podstawowe rodzaje kamicy nerkowej, tzn. postać szczawianowo-wapniową, fosforanowo-wapniową oraz moczanową. Istnieją dodatkowo postaci kamicy: cystynowa oraz struwitowa, jednak są one o wiele rzadsze niż wspomniane wcześniej.

Objawy kliniczne kamicy nie są zależne od składu chemicznego złogu. W każdej z postaci głównym i najczęstszym objawem jest silny ból. Często jest on związany z przemieszczaniem się kamieni nerkowych, tzw. kolki nerkowej, i może prowadzić nawet do upośledzenia odpływu moczu. Jest to zazwyczaj gwałtowny i niezwykle silny ból, zlokalizowany w okolicy lędźwiowej, promieniujący od krzyża oraz wzdłuż moczowodu aż do spojenia łonowego i cewki moczowej, czasami do wewnętrznych powierzchni uda i podudzia.

kamica nerkowa

Co może pomóc w walce z kamicą nerkową?

W leczeniu oraz w zapobieganiu powstawania kamicy nerkowej niezwykle ważne jest prawidłowe żywienie i zastosowanie odpowiedniej diety. W każdej z postaci należy zwrócić uwagę na prawidłową podaż płynów. Dobowa ilość płynów powinna wynosić ok. 2 l wody dla lepszego oczyszczania nerek ze złogów. Powinny być to woda, najlepiej źródlana, przegotowana lub słabe herbaty. Szczególnie ważne jest wypijanie płynów na noc, przed snem, gdyż powoduje to rozcieńczenie moczu. Dodatkowo w swojej codziennej diecie powinniśmy ograniczyć stosowanie soli kuchennej, mieszanek przyprawowych, zup i sosów typu instant oraz wszelkich produktów z dużą zawartością soli (solone orzeszki, konserwy rybne i mięsne itp.).
W zależności od danego typu kamicy nerkowej wprowadzamy również ograniczenia niektórych produktów spożywczych.

W postaci szczawianowo-wapniowej, z codziennej diety powinniśmy wyeliminować takie produkty jak: szpinak, szczaw, rabarbar, botwina, cytryny, suszone figi, czekolada, kakao, kawa naturalna, mocna herbata, ostre przyprawy, groch, fasola, soja, soczewica. Do produktów zalecanych w tej postaci zaliczymy: duże ilości płynów, mięso, ryby, jaja, masło, pieczywo, ogórki, sałatę, cebulę, owoce, (poza wcześniej wymienionymi), produkty zbożowe.
Produkty przeciwwskazane w kolejnej postaci, fosforanowo-wapniowej to: nasiona roślin strączkowych (groch, fasola, soja, soczewica), ser żółty, ser topiony, konserwy rybne. Bezwzględnie należy unikać szpinaku, rabarbaru, buraków, kakao, mocnej kawy i herbaty oraz produktów wysokoprzetworzonych: sosów, koncentratów. Produkty zalecane to: duże ilości płynów, mięso chude, świeże ryby, pieczywo, makarony, płatki owsiane, masło, miód. Dodatkowej w tej postaci zaleca się picie wody o niskiej zawartości wapnia.

W ostatniej postaci kamicy nerkowej, tzn. moczanowej, zaleca się stosowanie diety mleczno-jarskiej alkalizującej mocz. Wskazane jest spożywanie warzyw, owoców, mleka i jego przetworów, potraw mącznych, cukru oraz dużej ilości płynów. Zupy trzeba przyrządzać na wywarach z warzyw. Dzienną porcję mięsa i wędlin należy ograniczyć do 100–150 g. Produkty przeciwwskazane w tej postaci to: podroby, baranina, wieprzowina, kawior, śledzie, sardynki, czekolada, kakao, kawa, mocna herbata, orzechy, grzyby, rośliny strączkowe. Natomiast zalecane: duże ilości płynów, warzywa, owoce, mleko, chudy ser, jogurt, kefir, masło w małych ilościach, ziemniaki, produkty zbożowe.

W postaci cystynowej zaleca się ograniczenie podaży białka w diecie, zwłaszcza produktów zwierających cystynę i metioninę. Należy zatem unikać mięs i jego przetworów, podrobów. Warto zwiększyć podaż mleka i produktów mlecznych w diecie oraz warzyw i owoców, które są ubogie w dwa wyżej wymienione aminokwasy. Podaż wody powinna być zdecydowanie zwiększona, nawet do 4–5 litrów wody na dobę.
Z kolei w postaci struwitowej zdecydowanie należy obniżyć podaż fosforanów w diecie. Należy zatem ograniczyć podaż mięs, ryb, mleka i jego przetworów, zwłaszcza serów długo dojrzewających, produktów pełnoziarnistych, kasz gruboziarnistych, roślin strączkowych, żółtek jaj oraz kakao. Warto wypijać minimum 2 l wody na dobę oraz dodatkowo soki cytrusowe lub preparaty magnezu dla lepszego usuwania złogów.
Jak widzimy, nie tylko leczenie farmakologiczne czy chirurgiczne usuwanie złogów stanowią podstawę terapii kamicy nerkowej. Bardzo istotnym elementem terapii jest także zastosowanie odpowiedniego żywienia, w zależności od typu kamicy. Walka z kamicą nerkową stanowi połączenie każdego z poszczególnych elementów terapii – tylko takie podejście da nam możliwość wyleczenia kamicy nerkowej i nie tworzenia się ponownych złogów.

Bibliografia:

Duława J., Czynniki rozwoju kamicy nerkowej, „Forum Nefrologiczne” 2009, tom 2 (nr 3): 184–188.
Kamińska A., Bieroza I., Kamica układu moczowego u dzieci, „Nowa Pediatria” 2/2011:42–48.
Świniarski P., Profilaktyka kamicy nerkowej, „Przegląd Urologiczny” 2013/4 (80): 26:28.
Ciborowska H., Rudnicka A., Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, Warszawa 2014.

autor: Paulina Serafin, dietetyk

PODOBNE ARTYKUŁY

To pole jest wymagane Wciśnij ENTER, aby dodać komentarz
To pole jest wymagane