Sklep
Dodano: 2017-11-13

Melisa – zastosowanie, przeciwwskazania, skutki uboczne Ocena: 4.8/5 Ilość głosów: 6

Melisa to naturalny lek roślinny, a duża skuteczność i bezpieczeństwo stosowania tej substancji czynią z niej doskonały zamiennik środków syntetycznych. Dodatkową korzyścią płynącą ze stosowania melisy jest działanie prozdrowotne ze względu na jej wysoką zawartość antyoksydantów.

Pochodzenie melisy

Melisa lekarska (Melissa officinalis L.) należy do rodziny jasnotowatych. Pochodzi z okolic Basenu Morza Śródziemnego. Występuje w Azji, Europie i Ameryce Północnej, natomiast w Polsce pojawiła się dzięki włoskim zakonnikom, którzy początkowo hodowali tę roślinę w ogrodach przyklasztornych i przyaptecznych. Uprawa melisy rozpowszechniła się później na cały kraj. Nazwa pochodzi od greckiego słowa melissa, które oznacza pszczołę – bowiem słodki zapach kwiatów wabi pszczoły i działa na nie uspokajająco. Pszczelarze polecają nawet nacierać ręce melisą podczas prac w pasiece.

Melisa – wartość odżywcza

Wykorzystywanym surowcem jest głównie liść melisy pozyskiwany przed kwitnieniem rośliny. Melisa zawiera duże ilości olejku eterycznego (0,02–0,30%), którego głównymi składnikami są: cytral (geranial i neral), cytronelal, geraniol, β-pinen, α-pinen, β-kariofilen oraz kumen. Inne składniki aktywne obecne w roślinie to: garbniki, gorycze, flawonoidy, kwasy fenolowe, chlorofil i karotenoidy, związki triterpenowe, związki mineralne. Najsilniejsze działanie wykazują kwas rozmarynowy, kwas kawowy, ferulowy oraz p-kumarowy o właściwościach przeciwutleniających i antynowotworowych.

Ziele melisy zawiera również pewne ilości składników mineralnych takich jak: miedź, mangan, cynk i żelazo. Zawartość wymienionych pierwiastków w liściach jest wysoka, jednak tylko częściowo są one uwalniane do naparu.

melisa słynie głównie ze swoich własciwości uspokajających

Właściwości melisy

Zawarte w olejku eterycznym aldehydy i ketony monoterpenowe (neral, geranial, cytronelal, izomenton i menton) oraz węglowodory seskwiterpenowe (e-kariofilen) wykazują aktywność przeciwdrobnoustrojową. Szczególnie silnie działają wobec szczepów Shigella sonnei, Salmonella enteritidis oraz grzybów Trichophyton, przy czym jest to działanie tak silne, że olejek z melisy może z powodzeniem zostać zastosowany jako naturalny fungicyd. Wykorzystuje się również zdolność melisy do zwalczania rodników hydroksylowych i hamowanie peroksydacji lipidów. Dzięki tym właściwościom roślina ta może służyć jako bezpieczny środek przeciwutleniający i antyseptyczny przydatny w ochronie żywności.

Związki fenolowe (kwas ferulowy, rozmarynowy, p-kumarowy i kawowy), flawonoidy (kwercetyny i kemferol) oraz α-tokoferol i β-karoten w surowcu melisy wykazują silne działanie antyoksydacyjne. Melisa może zatem zostać uznana za potencjalny czynnik przeciwnowotworowy oraz składnik konserwujący żywność (szczególnie produkty o dużym udziale tłuszczu). Badanie z zastosowaniem ekstraktów z kolendry oraz melisy wykazało zahamowanie utleniania tłuszczów. W wyniku działania składników aktywnych pozyskanych z ziół lipidy były chronione przed oksydacją.

Melisa kojarzy się głównie z właściwościami uspokajającymi. Działanie antydepresyjne i kojące nerwy przypisywane jest aldehydom terpenowym. Ze względu na bardzo silną aktywność w tym kierunku, porównywalną z lekami syntetycznymi, melisa stanowi najczęściej stosowany naturalny lek uspokajający. Ekstrakty z tej rośliny mogą modulować nastrój i zdolności poznawcze oraz łagodzić negatywne działanie stresu. W badaniach in vivo wykazano, że melisa obniża poziom lęku.

Melisa ułatwia także zasypianie oraz przeciwdziała zaburzeniom przewodu pokarmowego, które powstają na tle psychicznym. Napar wykazuje właściwości rozluźniające i przeciwskurczowe, przez co łagodzi dolegliwości tego typu. Szczególnie skutecznie działa w połączeniu z zielem mięty.
Melisa może być stosowana również zewnętrznie na trudno gojące się rany, ukąszenia owadów, stłuczenia, stany zapalne skóry oraz do płukania jamy ustnej i gardła.

Oprócz naparów warto stosować inhalacje, które także działają pozytywnie podczas leczenia niektórych schorzeń i dolegliwości. Są szczególnie polecane w celu złagodzenia stanów stresowych, leczenia bezsenności oraz obniżania ciśnienia krwi.

Melisa wpływa pozytywnie na regulację poziomu cukru we krwi. Wynika to ze zwiększonego pobierania glukozy i metabolizmu w wątrobie i tkance tłuszczowej, a także z hamowania procesu glukoneogenezy.

Melisa – skutki uboczne i przeciwwskazania

Melisa nie wykazuje żadnych poważnych działań ubocznych, dlatego jest produktem bezpiecznym. U niektórych osób po zażyciu tego składnika mogą pojawić się senność i osłabienie koncentracji. Przeciwwskazaniem do stosowania melisy są wrzody żołądka i marskość wątroby. Ze względu na działanie uspokajające i nasenne melisy należy stosować ją ostrożnie w przypadku prowadzenia samochodu lub prac na wysokościach.

Melisa stanowi bezpieczną substancję o działaniu uspokajającym, wspomagającym leczenie depresji oraz innych zaburzeń ze strony układu nerwowego. Może być stosowana w celu profilaktyki cukrzycy oraz chorób związanych z zachwianiem równowagi oksydoredukcyjnej organizmu. Zwalcza wolne rodniki i hamuje proces starzenia. Wspiera prawidłowy przebieg procesów metabolicznych zachodzących w ciele człowieka.

mgr inż. Karolina Bednarowicz
Dietetyk, specjalista ds. suplementacji

Bibliografia
Kazimierczak R. et al., Zawartość związków bioaktywnych w roślinach zielarskich z uprawy ekologicznej i konwencjonalnej, „Journal of Research and Applications in Agricultural Engineering” 2011, 56(3), 200–205.
Kiełtyka-Dadasiewicz A., Kubat-Sikorska A., Roślinne surowce kosmetyczne o zapachu cytrynowym, Rośliny w nowoczesnej kosmetologii, red. Kiełtyka-Dadasiewicz A., Lublin 2016, 43.
Nowak G., Surowce roślinne o działaniu przeciwlękowym i antydepresyjnym, „Herba Polonica” 2009, 55(1), 84–97.
Nurzyńska-Wierdak R., Melisa lekarska (Melissa officinalis L.) – skład chemiczny i aktywność biologiczna. „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin – Polonia” 2013, 23(1).
Nurzyńska-Wierdak R., Rożek E., Bolanowska K., Plon i jakość ziela melisy, majeranku oraz tymianku w zależności od sposobu uprawy w pojemnikach. „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin – Polonia” 2012, 22(2).
Raczuk J., Biardzka E., Daruk J., Zawartość Ca, Mg, Fe I Cu w wybranych gatunkach ziół i ich naparach, „Roczniki Państwowego Zakładu Higieny” 2008, 59(1), 33–40.
Ulewicz-Magulska B., Baranowska M., Wesołowski M., Oszacowanie zawartości miedzi, manganu, cynku i żelaza w ziołach i liściach roślin leczniczych, „Bromatologia i Chemia Toksykologiczna” 2009, 42(3), 815–821.
Zdrojewicz Z., Minczakowska K., Klepacki K., Rola aromaterapii w medycynie, „Family Medicine & Primary Care Review” 2014. 16(4), 387–391.
Macura R., Michalczyk M., Banaś J., Wpływ olejków eterycznych kolendry siewnej (Coriandrum sativum L.) i melisy (Melissa officinalis L.) na jakość przechowywanego mielonego mięsa cielęcego, „Żywność. Nauka. Technologia. Jakość" 2011, 4 (77), 127–137.

To pole jest wymagane Wciśnij ENTER, aby dodać komentarz
To pole jest wymagane

Melisa jaj napar jest wspaniałym lekiem na uspokojenie=

OdpowiedzAnuluj dodanie odpowiedzi

A ja gdzieś czytałem, że za melisą nie przepada tarczyca. Co o tym myślicie?

OdpowiedzAnuluj dodanie odpowiedzi

To nie prawda ,przy nadczynności jest wskazana wycisza organizm ,wiecej polecam poczytac Emmy Meyers Jak wyleczyc tarczyce i choroby autoimmunologiczne

Bardzo dobrze opisane własciwosci melisy.

OdpowiedzAnuluj dodanie odpowiedzi